نامه به یک دوست، برای سال_روزِ تولدش

جاهد عزیزم، نوروز امسال بیش از هر نوروزِ دیگری غمگین بودم. خوب یادم هست که قدیم تر ها، زمانی که هنوز خیلی کم سن و سال بودم دلم غش می کرد برای عید اما مدت هاست که با فرا رسیدنِ هر سالِ نویی بیشتر حس می کنم که آن شوقِ قدیمی رنگ می بازد.

همان طوری که می دانی، روزگاری «نوروز» برای پدرانِ ما به معنای ظاهری اش نزدیک تر بود و اساسا می توان گفت روزگاری «نوروز» نه فقط یک نام، بلکه بازنماییِ زنده گی بود. روزگاری که به واسطه ی حضورِ اسطوره ها، خبری از تلاش برایِ ایجادِ پیوندِ فرخنده ی میان ذهن آدمی و ماهیت اشیا و امور نبود و به همین سبب نوروز برای نیاکانمان به این معنا بود : ما یک سال به خوبی زنده گی کرده و به خوشی آن را به پایان بردیم، حالا باید یک سالِ دیگر هم به همان خوبی زنده گی کنیم.

اما امروزه_در روزگار نو_ «نوروز» نه به معنایِ سالی نو، که بیشتر به منزله ی مرگ است، چرا که یک سال سپری شد و هنوز هم به آن پیوندِ فرخنده دست نیافتیم. و انگار امروزه بیش از هر زمانِ دیگری در آن لحظه ی لعنتیِ تحویلِ سال نگران پایان یافتنِ آن سالِ قدیمی هستیم.

امروزه نوروز نه یک آغاز، که بیشتر به یک فرجام می ماند و این است قویترین نمودِ «روشنگری». و بیا یک بارِ دیگر به آن ایده ی امکانِ مرگ برگردیم که دلیلیست بر هراسِ زنده گیِ مدرن : «نکند من بمیرم در حالی که هنوز بر جهانم تسلط پیدا نکرده باشم.»

*

جاهدِ عزیزم، اکنون که مدتِ کمی از نوروزِ 89 می گذرد و نیز چند روزی بیشتر تا پایانِ 22 سالگی ات نمانده، برایت آرزو می کنم که سال_روزِ تولدت تو را بیشتر به یادِ زنده گی بیاندازد تا مرگ.

» به گمانم اگر ما بر جهان تسلط پیدا نکنیم هم طوری نیست ! «

 

(پیوست : یک جلد کتاب «دیالکتیکِ روشنگری»،تئودور و.آدورنو و ماکس هورکهایمر )

 

محمد جواد شکری

18/1/1389