قطعه هایی در بابِ سرشتِ کمیک و تراژیک زنده گی

(برایِ مهربانی های محمود رضوانی)

1

زنده گی با یک سوء تفاهم آغاز می شود و با پی بردن به حقیقتِ ماجرا نا_تمام می ماند و دقیقا همین بخش از زنده گی است که آن را به نمایشی  دراماتیکال/کمیکال/تراژیکال بدل می سازد.

کمدی لحظه ی به وجود آمدنِ سوء تفاهم و تراژدی لحظه ی برملاء شدنِ آن است و چیزی که بین این دو سیلان دارد درامی است انسانی.

جوک معروف هست که به صورتی گزین گویانه حکایت زنده گی ماست : ((ماری خودکشی کرد چون بعد از مدتها دل_دادگی دریافت طرف شلنگ بوده))

2

هیچ گونه گسستی بینِ امرِ تراژیک و امرِ کمیک وجود ندارد و از این رو دوگانه ی تراژدی/کمدی فاقد معنا است. تنها چیزی که مرا به شگفتی وا می دارد این است که در دلِ هر تراژدی دستمایه ای از کمدی قرار دارد و در هر کمدی دستمایه هایی از تراژدی .

به بیانِ بهتر تراژدی و کمدی نه دو رویِ یک سکه بل قسمتی از یک روی سکه اند.

3

زنده گی چیز عجیبی است که هر رخدادی در آن می تواند اشکت را در بیاورد و در عین حال بخنداندت.

خاصه رخدادهایِ نابی که هم از منظری تراژیک و هم از منظری کمیک یگانه اند ،و می شود یک عمر به آنها بخندی و برایشان گریه کنی.

4

اولِ یگانه کتابِ شازده کوچولویم نوشتم : ((این شعرِ بلند که به واقع تمامِ زنده گی ِمن است ،تقدیم به مهمانی که گمان می کنم از بهشت آمده)) و آن را هدیه کردم به کسی که فکر می کردم باید با دیگران فرق داشته باشد.

وقتی چند روز بعد از او در مورد آن کتاب پرسیدم ،با خونسردی در آمد که : ((همان وقت گذاشتمش روی میز))

و حال یک لحظه فکرش را بکنید که من سخاوتمندانه تمامیِ زنده گیم را به شخص دیگری هدیه کردم و او هم بی رحمانه تمامیِ زنده گیم را پرت کرد روی میز.

و این خنده دار ترین و غم انگیزترین رخدادِ تمامیِ عمرم بود.

5

در شبی شبیهِ شما ،محمود رضوانی راز ِبزرگی از هستی را برایم آشکاره کرد : ((لذت های بزرگ همیشه با رنج های بزرگ همراهند.))

و اساسا همین نکته است که باعث می شود گونه ای از نغمه های شورانگیز شرف داشته باشند به تمامی موسیقی های طربناک.

سخن دلبرانه ای که باعث شد تا بفهمم چرا عشق ،به بزرگیِ عشق ،شعر به ظرافتِ شعر و زنده گی به زیباییِ زنده گی است : همین «لطفِ به انواعِ عتاب آلوده» را می گویم.